Nëpërmjet fjalës së poetëve tanë…

FOTO © bajrak.wordpress.com

Të shtunën e kaluar, 20 shkurt 2010, në teatrin e vogël, por të çmueshëm “Il Vicolo”, që korrespondon me muret e parkut madhështor “Il Parco Ducale” të Parmës, u nis rruga e një eksperiencë të re. Bashkë me mushkëritë e blerta, të klimës antike të mesjetës së Maria Luixhës, dukeshës së Parmës dhe gruas së Napolon Bonapartit, vend i një historie dhe një kulture Parmixhane, e vlerësuar nga e gjitha bota, morën jetë kulturore edhe rrënjët e Shqipërisë!

Emocionuese mbrëmje teatrale e drejtuar nga regjisori Albert Bekja, me të talentuarin Indrit Cela, që zgjodhi dhe përgatiti të rinjtë e grupit teatral emigrantë në Parma, ne bashkëpunim të ngushtë me shkollën shqipe dhe fëmijët e talentuar të sajë. Një aktivitet domethënës, ku për çdo të shtunë, çdo komunitet i huaj paraqiti jetën dhe rëndësinë e artit skenik nga ku e ka prejardhjen. Midis tyre përmendim komunitetin grek, atë indian, afrikan, pasqyrë ngjyrash të tokës e popujve me veçanti kulture, stili dhe atmosfere. “Rrënjët nuk emigrojnë” një spektakël, në programin e shoqatës “Scanderbeg”, që mori jetë me provat e shumta në ambientet e shkollës shqipe “Instituto Alfieri” i Corpus Domini. Fillimisht, me pasiguri, eksperiencë e parë, e natyrshme mëdyshja e realizimit të një pjese të përkryer. Por, në realitet, talenti i një artisti që asnjëherë nuk ka ndaluar të besojë në vërtetësinë e idesë artistike të tij, kalon çdo pengesë emotive. Kështu, mund ta paraqesë me dy fjalë ëndrrën e Albertit, energji pozitive dhe krijimtari e bukur për të arritur një spektakël teatral me dinjitet!

Një ngjarje skenike teatrale dhe muzikore, e ambientuar në një familje emigrante shqiptare, në Parma. Ardhja e gjyshit nga Tirana, komunikimi me mbesat që janë rritur dhe lindur në Itali. Hapet perdja e kadifes së teatrit si hapja e një faqeje libri, ku janë shkruar shumë jetë emigrantësh, shumë realitete, ndoshta edhe të injoruara, por që kanë transmetuar oksigjen në mushkëritë e qyteteve të huaja, kanë dhënë fluksin e energjisë së shpatullave, të sakrificave të përditshme, të mbijetesës përtej kufijve, pa harruar asnjëherë tokën ku ju kanë mbetur rrënjët. Kështu nis të fryjë fllad komunikimi me publikun që u elektrizua nga emocioni. Debora Lika, Esmeralda Spahiu, Jora Ndreu, Gianet Paja, në rrolet e mbesave, me dialogun në gjuhën shqipe edhe se kanë lindur dhe janë rritur në Itali, i dhanë një konform mësimit të gjuhës amtare me interpretimin e tyre të shkëlqyer! Po ashtu, Roni, Sindi dhe Flavio Karamito me poezitë. Fjala poetike e rilindësve tanë, paralelisht me poezinë italiane, si një sinjal integrimi dhe respektimi kulturor, si dhe ajo e shkruar nga talente të rinj të penës shqiptare këtu, shembulli i studentes, Denada Alimadhi, të interpretuara me ëmbëlsi dhe pasion nga Anisa Vokshi, Marsida Narta, Dritan Dardha, Jonida Dervishhasani si dhe këngët italiane të interpretuara aq bukur nga Enfrid Bekja dhe Tania Galante, injektuan në sallën e vogël vëmendje dhe entuziazëm me duartrokitje të shumta. Atmosfera artistike vuri theksin edhe mbi pavarësinë e Kosovës. Si pjesë e atyre rrënjëve që shekujt dhe ngjarjet nuk munden t’i shkulin asnjëherë nga identiteti i kombit shqiptar. Nuk mund të lë pa përmendur profesionalitetin në zgjedhjen e muzikës, të sfondit skenik të teatrit dhe të intensitetit efekt ngjyrash dhe drite, si gjithmonë të përzgjedhura me shije, nga imprenditori, informatiku i talentuar, ish-presidenti e shoqatës “Scanderbeg”, Durim Lika. Si dhe fotografinë dhe videot artistike të publikuara rreth aktiviteteve shqiptare këtu, nga Tonin Bajraktari.

E fillova këtë reportazh me frymëmarrjen e gjelbër të historisë së Parmës, pa harruar ritmin e valles sonë. Një flutur e skenës shqiptare, profesionistja Lindita Sota Bekja, e shoqëruar nga valltari diletant, Spartak Dedja, duke harmonizuar në lëvizjet e saj profesioniste, solli tek ne çdo ëndërr dhe kujtim të bukur që i bashkëngjitet memories sonë. Kostumet dhe këngët tona popullore, gjuha shqipe, aktorialiteti me pasion, puna e një grupi të bashkuar që beson në idetë dhe i realizon ato së pari për kënaqësinë thjesht personale, pa dyshim, arrin rezultatin e një suksesi!

Nga Anila KADIJA – Zv/presidente e shoqatës “Scanderbeg” per gazeten REPUBLIKA

Emigrantët në Itali, komuniteti që reflekton zhvillim Rrënjët nuk mërgojnë

FOTO © bajrak.wordpress.com

Në fushatën elektorale administrative italiane, kur është koha për votime, fillojnë gjithmonë debate të ndezura tensioni në drejtim të së drejtës së votës për emigrantët. E shikon në programet televizive, në debatet politike. Intervistat drejtuar njerëzve të thjeshtë, nëpër rrugët e qyteteve, të lënë përshtypjen e një manifestimi bezdie. Nuk durojnë më praninë e të “huajit” klimë kontradikte, pavarësisht nga faktori që vetë populli italian ka emigruar me flukse të jashtëzakonshme në vitet e pas Luftës së Parë Botërore. Italia njeh mirë emigracionin nga afër, nëpërmjet eksperiencës së viteve të kaluara, sot është konfuze me mikun që ka në shtëpinë e sajë! Vota duhet të interpretohet si mishërim i fjalës dhe mendimit të lirë, mbi të gjitha, është respektim i dinjitetit human. Ti njeri, pa vënë në pah prejardhjen, se ajo nuk ka rëndësi nëse je pjesë e një shtrese operative dhe jetësore vendase, që jeton dhe punon me ndershmëri, ashtu si ke për detyrë të paguash detyrimet ndaj shtetit dhe vendit ku jeton, ke të drejtë të kuptosh dhe të vlerësosh me votën tënde administratorët e jetës urbane, të qytetit apo rrethit. Me një fjalë të votosh për administratorin e ritmit të së përditshmes tënde. Për të arritur në këtë përfundim, duhet një fillim i qartë idesh, një pasqyrë e qartë dhe pa tendencë politike e asaj që quhet jetë dhe prani reale. Si mund të pretendosh që një popull të pranojë votën e “të huajit”, se shikojmë vetëm shembuj negativë të paraqitura nga media?

Avokati shqiptar, Gentian Alimadhi, që është edhe president i shoqatës “Scanderbeg”, në Parma, në programin politik “Parma Europa”, iu përgjigj “kureshtjes” së drejtuesit të programit, thjeshtë, duke u mëshiruar dhe u rikthyer shpesh edhe në ato kujtime të largëta, por të paharruara të klandestinitetit të tij në vitet e para të qëndrimit në Itali.

Në vërtetësinë e fjalëve: “Unë, klandestini i dikurshëm, që punoja për të mbajtur veten dhe studimet në një restorant periferie të Parmës, më çudiste shumë fakti si njerëzit mund të pyesnin: “A ka lule në Shqipëri?” përgjigjja ime e natyrshme dhe qesharake “ka aq shumë sa i hanë edhe gomarët”. Sot, avokat i diplomuar në Fakultetin Juridik të Parmës, pas kaq vitesh, më çudit akoma fakti që njerëzit, kur i pyet nëpër rrugë nëse është dakord apo jo për të drejtë vote të huajve, thonë me frikë: ”Jo se ndodh pastaj që na komandojnë të huajt në shtëpinë tonë!!

Nuk mund të vazhdojë kjo komedi injorance, 20 vjet emigracion shqiptar, akoma na shikojnë si ekstraterrestë!

Parma Europa pati për qëllim të paralelizonte dy realitete, atë të klimës dhe tensioni që jeton Parma nga faktet konkrete të delinguencës së huaj, problemeve të bashkë jetesës së kulturave të ndryshme etnike besimtar dhe shembullit pozitiv nëpërmjet programit që ndjek shoqata “Scanderbeg”. Këtu është për t’u përmendur edhe dhurata e bukur që i bëri Komunës së Parmës imprenditori Sirian Radwan Khawatmi. Një të çmueshme kopje antike e Kuranit shumë e vlerësuar nga zv/sindaku i Parmës Buzzi aty i pranishëm. Por, le të kthehemi tek fjalët e z/Alimadhi. Është e natyrshme që kur flitet për probleme rendi dhe respektim rregullash, jemi ne të parët të dënojmë bashkatdhetarët tanë që i shkelin ato. Për këtë jemi munduar të krijojmë përreth komunitetit shqiptar, këtu në Parma, një pikë qëndrimi ku valorizojmë kulturën tonë jo vetëm nëpërmjet fjalës por edhe nëpërmjet veprës… aktiviteteve.

Po nuk na njohën, nuk kanë si të na vlerësojnë. Jo si slogan, por si parim. Dhe kështu renditja e aktiviteteve ishte e natyrshme, duke filluar nga Etno Gusti që reflekton mbi kuzhinën shqiptare, takim që bëhet ç’do gusht në bashkëpunim me shoqata të tjera të huaja këtu. Duke mos harruar spektaklet teatrale dhe shkollën e valleve popullore “Scanderbeg”, të drejtuar nga të talentuarit Lindita Bekja Sota dhe Albert Bekja. Skuadra e futbollit me ndeshjet e saj et etj. Por, mbi të gjitha, themelimin e shkollës shqipe. Fëmijët janë themeli i shoqërisë sonë. Si mund të tërheqim vëmendjen ndaj botës që na rrethon kur nuk jemi në gjendje t’i mësojmë dhe t’i bëjmë të njohur, kulturën e rrënjëve nga ku rrjedhim, fëmijëve tanë!? Për këtë, ideja e shkollës është thjesht përgjigje e bashkëkohore e një intergracioni të vërtetë ku popujt jetojnë bashkë, duke respektuar rregullat, duke mbajtur të pashuar origjinën dhe krenarinë e tokës, duke arritur në gëzimin e të drejtave ashtu si edhe në seriozitetin e detyrave. Duhet të shuhen tabutë i huaj baras rrezik apo klandestin baras rrezik përfundoi Alimadhi.

Nga Anila KADIJA – Zv/presidente e shoqatës “Scanderbeg” per gazeten REPUBLIKA